Tượng tổng thống F. D. Roosevelt trên xe lăn
Ngày Tháng : 2011-06-15
Washinhton ngày 29/12/2000, Uỷ ban quốc gia về NKT Mĩ (NOD) được Nhà Trắng thông báo: Tổng thống B. Clinton tham gia lễ khánh thành bức tượng cố Tổng thống F. D Roosevelt ngồi trên xe lăn vào ngày 10/1/2001.

Tượng đài được đặt ở vị trí cổng vào của khu tưởng niệm rộng gần 3 ha trong công viên Potomac, phía nam khu tưởng niệm Tổng thống A. Lincoln. Chủ tịch NOD Alan Reich nói: "Lễ khánh thành này ghi nhận một thắng lợi lớn của NKT. Bức tượng là sự khích lệ cho mọi người trên thế giới, cả những NKT lẫn không khuyết tật. Tượng đài TT Roosevelt cuối cùng đã ghi nhận kinh nghiệm to lớn một NKT vượt lên tật nguyền, tôi luyện phẩm chất lãnh đạo và đem lại nghị lực cho ông dẫn dắt đất nước vượt qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất lịch sử".


Tượng đài bằng đồng lớn bằng người thật, là tác phẩm của nhà điêu khắc Robert Graham, ở Venice - California, một trong bốn tác giả của tượng đài độc đáo. Tượng mô tả Tổng thống đang ngồi trên xe lăn. F. D. Roosevelt không thể tự đi được mà không có người dìu sau khi bị bại liệt khi ông 39 tuổi vào năm 1921. Trong khi rất ít bức ảnh chụp ông ngồi trên xe lăn, thì ông vẫn phải dựa vào nó hàng ngày và suốt 12 năm làm tổng thống (ông đắc cử 4 nhiệm kì liền, từ 1933 đến 1945). 

Theo lời ông Michael Deland, chủ tịch NOD, người đã 5 năm chỉ đạo cuộc vận động tìm kiếm sự ủng hộ của Quốc hội và trợ tài trợ của các tổ chức tư nhân để xây dựng tượng đài F. D. Roosevelt thì: "Trong lúc Roosevelt cố giấu khiếm khuyết của mình trước công chúng trong suốt cuộc đời, vì nghĩ rằng đất nước không sẵn sàng bầu một người ngồi xe lăn làm Tổng thống, thì ông vẫn ngồi xe lăn khi tiếp những khách đặc biệt, chẳng hạn đi thăm cựu chiến binh trong bệnh viện. Kì diệu thay, ngày nay cả thế giới đều biết rằng Tổng thống Roosevelt đã đưa đất nước tới đỉnh cao vinh quang trong Chiến tranh thế giới II và vượt qua cơn đại khủng hoảng trên chiếc xe lăn của mình. Sự lãnh đạo thành công của ông chứng tỏ cho mọi thế hệ rằng: "Điều đáng nói chính là năng lực của con người, chứ không phải tật nguyền".

Khi Tổng thống B. Clinton khánh thành khu tượng niệm F.D. Roosevelt tháng 5/1997, ở đây không có gì miêu tả khuyết tật của ông, bất chấp ý kiến phản đối của cộng đồng những NKT gửi đến Uỷ ban xây dựng tượng đài. Chủ tịch của NOD Deland cũng đã lên tiếng trước Uỷ ban năm 1995, sau đó diễn ra những cuộc biểu tình và mit tinh do NOD tổ chức để gây chú ý trong cả nước. 

Với sự ủng hộ mạnh mẽ của Tổng thống B. Clinton, một nghị quyết được Thượng nghị viện Mĩ nhất trí và đa số Hạ viện thông qua, kêu gọi phải xây dựng thêm bức tượng xe lăn. Chính phủ không cấp kinh phí, và tiền phải lấy từ khu vực kinh tế tư nhân. NOD bèn thành lập trụ sở "Điểm hẹn" cùng với Uỷ ban vận động đứng ra gây Quĩ. 

 

Với sự cộng tác của ông Deland và cháu gái của cố tổng thống F.D. Roosevelt là Anne Roosevelt, quĩ đã lên dến 1,65 triệu USD. Món tiền quyên góp đầu tiên 378,50 USD là từ các em học sinh trường PTCS Lindbergh ở Palisades Park. Tiền quyên góp từ những cá nhân và tổ chức của NKT, những người cùng thời với Roosevelt, và những người thuộc đủ mọi tầng lớp xã hội từ khắp nơi trong nước, đổ về Uỷ ban vận động. Tấm ngân phiếu đầu tiên 100.000 USD từ nhà kinh doanh khiếm thị bang New Jersey Gordon Gund, ông đóng góp cả thảy 500.000. Gia đình Kovler vốn ngưỡng mộ Roosevelt nhiều năm nay, đóng góp 1 triệu USD. Đồng thời với gây quĩ cho tượng đài, NOD hợp tác với Ban Dịch vụ công viên quốc gia Bộ Nội vụ về thiết kế và xây dựng nhà để tượng đài, và lựa chọn điêu khắc. Ban Dịch vụ công viên quốc gia lập Uỷ ban tư vấn gồm những người lãnh đạo của NKT, kiến trúc sư và những người có chuyên môn am hiểu khác. Công việc của Uỷ ban tư vấn do Lawrence Halprin, kiến trúc sư giám sát của tượng đài F.D. Roosevelt chỉ đạo.

Trong suốt 5 năm vận động, các thành viên của gia đình Roosevelt đóng vai trò quan trọng. Trong lá thư gửi Thời báo New York được kí bởi 18 người cháu của Franklin nhấn mạnh: "Mục đích của tượng đài phải giúp cho các thế hệ tương lai hiểu rằng con người, sự kiện và kinh nghiệm đã tạo nên tính cách riêng Franklin. Chúng tôi tin rằng bức tượng không thể thành công nếu không cố miêu tả một cách liên tục, đầy ý nghĩa về khuyết tật của Roosevelt, và quá trình thích ứng với cuộc sống bệnh tật đã biến ông thành người đầy năng lực - một tổng thống". Những NKT và không khuyết tật khác trong xã hội cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ tương tự đối với F. D. Roosevelt.

Một cuộc điều tra được tiến hành vào năm 1995 cho thấy phần lớn người Mĩ (84% dân số) biết F. D. Roosevelt là NKT và 73% người tôn vinh sự khuyết tật của ông; 80% lượng đài báo chính trị xếp ông vào hàng vị tổng thống tuyệt vời, hoàn hảo nhất trong lịch sử các đời tổng thống Mĩ. Chính bệnh tật đã cho ông sức mạnh và cổ vũ ông rất nhiều. Ông buộc phải nghĩ tới nền tảng của cuộc sống và học những bài học có ích nhất - sự kiên nhẫn vô bờ và không bao giờ ngừng cố gắng. Cuộc chiến thành công của bản thân trước bệnh tật là một nguồn lực của sức khoẻ. Đó là thử thách lớn nhất trong phẩm chất lãnh đạo của ông: sự khích lệ, lòng yếu thương và quyết đoán. Ông đã có ảnh hưởng đến mọi người trên thế giới bằng việc chiến thắng mọi trở ngại. Các thế hệ tương lại trên toàn cầu cần phải biết ông đã sống và làm việc như thế nào.

Tượng đài Roosevelt ngồi xe lăn cũng sẽ nhắc nhở lịch sử rằng mọi thứ đều có thể làm được, và đó cũng là bức thông điệp muốn gửi cho chúng ta với hàm ý:
- Con người không còn phải che giấu sự khiếm khuyết của mình nữa.
- Chiến thắng cá nhân có thể dẫn tới sức mạnh phi thường và quyền lực.
- Mọi người có thể tham gia và làm thay đổi thế giới bất kể giới hạn về sức khoẻ hay trở lực nào khác.

Tượng đài sẽ là lời phát biểu đầy quyền uy làm thay đổi quan điểm của công chúng về NKT. Sự kiện này cổ vũ người Mĩ chấp nhận vai trò của NKT và ảnh hưởng của NKT tới mọi lĩnh vực. Tượng đài này cũng giúp thay đổi cách nhìn về NKT và nhắc nhở chúng ta rằng khả năng của mỗi người là có thực và rất tuyệt vời.

Nguyễn Trung, Hội NKT Tp Hà Nội